اخبار

حجت الاسلام والمسلمین خسروی در آئین اختتامیه جشنواره رساله ها و مقالات برتر قرآنی؛

لزوم تحقق رویکرد میان رشته ای به مفاهیم و مطالعات قرآنی

لزوم تحقق رویکرد میان رشته ای به مفاهیم و مطالعات قرآنی
حجت الاسلام والمسلمین خسروی گفت: با استفاده از رویکرد میان رشته ای به مفاهیم و مطالعات قرآنی می توان موضوعاتی را که در قرآن هستند با استفاده از علوم دیگر به صورت سنجشی درآورده و مقایسه کرد.

به گزارش روابط عمومی معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی خسروی مدیرکل دفتر برنامه ریزی ،آموزش و توسعه مشارکت ها در آئین اختتامیه جشنواره رساله ها و مقالات برتر قرآنی گفت:فهم قرآن و بررسی آیات قرآن مساله  ای است و رساندن به مرحله اجرا و کابردی کردن آن مساله ای دیگر و این نیاز به رویکرد میان‌رشته ای برای کسانی که در نظردارند قرآن را در جامعه به صورت عینی و عملی ارائه کنند.

وی با بیان اینکه قرآن کتاب پژوهشی و تاریخی نیست بلکه کتاب زندگی است واگر چنین است باید آیه آیه قرآن برای تعالی زندگی و رفع گرفتاری ها و مشکلات جامعه مفید واقع شود، عنوان کرد: مادامی که ما به قرآن با این نگاه فارغ از اینکه یک کتاب مقدس را ترویج کرده ایم،بنگریم تاثیری در تغییر زندگانی ما نخواهد گذاشت .

تعبیرامام خمینی (ره) بعنوان یک قرآن پژوه بسیار برجسته در عصر حاضر و حتی در دوران های گذشته کم نظیر بودند این است که قرآن کتاب تربیت است و از هر آیه قرآن باید برداشتی حاصل شود، حتی از سجده نکردن شیطان بر حضرت آدم  که این داستان چه نقش تربیتی در پیشرفت جامعه خواهد  داشت .امام(ره)  این را مثال مطرح کرده و توضیح می دادند .بنابراین،اگر با این نگاه به قرآن کریم نگاه کنیم که قرآن کتاب تربیت و زندگی است ،درمی یابیم که امروزه با توجه به پیشرفت روش ها و علوم نیازمند نگاه میان رشته ای به قرآن هستیم تا بتوانیم مفاهیم مجرد قرآنی را ملموس تر و قابل اجرا در جامعه القا کنیم.

حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی خسروی در ادامه افزود: عقل مفهومی است که قابل سنجش و رویت نیست و شاید از این مفهوم معنوی تر در جهان نداشته باشم.

وی افزود: در پاسخ به این سوال که عقل در قرآن کریم در چه مواردی به کار رفته و چه برداشت هایی از آن برای زندگی انسان مفید خواهد بود ،باید گفت: در تعرف عقل گفته اند که عقل نیرویی است که بتواند با آن انسان صلاح و فسادش را تشخیص دهد و در تعریفی دیگر نیز آمده است که  نیرویی است که حق و باطل را از هم جدا می کند.

این که این نیرو چطور سنجش پذیر می شود؟ نیرویی که حق و باطل را از هم جدا می کند با چه شاخصی می تواند نشان دهد چه کسی عاقل است یا کم عقل؟ چه جامعه ای از نظر عقلی رشد داشته است یا خیر؟

إِنَّ الَّذِینَ یُنَادُونَکَ مِنْ وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ (آیه 4 سوره حجرات)

"آن کسانی که از پشت حجره تو را صدا می زنند نفرموده ایمان ندارند فرموده عقل ندارند " و یکی از نشانه های کم عقلی بی ادبی است

لَا یُقَاتِلُونَکُمْ جَمِیعًا إِلَّا فِی قُرًى مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَرَاءِ جُدُرٍ ۚ بَأْسُهُمْ بَیْنَهُمْ شَدِیدٌ ۚ تَحْسَبُهُمْ جَمِیعًا وَقُلُوبُهُمْ شَتَّىٰ ۚ ذَٰلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا یَعْقِلُونَ(آیه 14 سوره حشر)

کسانی هستند که در ظاهر با هم(دوست) هستند اما در دل هایشان نسبت به هم  پر از کینه هستند.انسان های بد گمان، بد دل و متفرغ هستند.عده ای تصور می کنند کسانی که تفرقه انگیزی می کنند انسان های بی ایمانی هستند اما قرآن اینگونه نفرموده و فرموده است آنها انسان های بی عقلی هستند چه بسا اعتقادات محکمی داشته باشند اما این بی عقلی آنهاست که موجب ایجاد تفرقه می شود.پس می شود عقل را به سنجش آورد.

وی در ادامه تصریح کرد:رویکرد میان رشته ای به مفاهیم و مطالعات قرآنی به معنای آن است که ما دریابیم آیا می شود موضوعاتی را که در قرآن هستند با استفاده از علوم دیگر به صورت سنجشی درآورده و مقایسه کرد و بتوان با آن جامعه را محک زد . جامعه ای که درد دارد و درک ندارد و از عقل استفاده نمی کند و زحمات طولانی و طاقت فرسای مسئولان را بر باد می دهد و این افراد بی ایمان نیستند بی عقل اند و مشکل،مشکل عقل است.

أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ( آیه 44 سوره بقره)

" حرف می زنید عمل نمی کنید آیا تعقل ندارید و نمی دانید که این کار به ضرر شماست" چه زیبا قرآن از عقل می خواهد استفاده کند و جامعه را برای رسیدن به ایمان رشد بدهد.

امام هادی(ع) در پاسخ به فردی که از ایشان پرسیدندحجت امروز کیست، فرمودند: العقل ،حجت خدا امروز بر جامعه عقل است اگر باشد به امامت میرسیم و اگر امامت را پذیرفتیم  بدون استفاده از عقل امامت را در جامعه خوار می کنیم و ضربه می زنیم.

مدیرکل دفتر برنامه ریزی،آموزش و توسعه مشارکت ها در ادامه افزود:چه کنیم که امروز در جامعه عقل رشد کند ؟ برای تقویت ایمان در جامعه نماز بخوانید روزه بگیرد و برای تقویت محبت اهل بیت  به زیارت بروید برای تقویت عقل باید چکار کرد؟ این مساله ایست که از سنین کودکی باید شروع شود و نیاز به تربیت زیادی دارد که در جامعه ما به آن زیاد توجه نمی شود. رشد عقل در اثر تجربه و تعمیم حاصل می شود که نوعا از ده سالگی شروع می شود و فرد می تواند قوانین را تعمیم دهد و نوسانات عقلی به تدریج عقل را شکوفا کند.این تجربه است که می تواند عقل را رشد دهد.

أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَیْرٌ لِلَّذِینَ اتَّقَوْا ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ  (آیه 109 سوره یوسف)

وی ادامه داد:در این آیه آمده است ،چرا جهانگردی نمی کنید چرا سیر در زمین نمی کنید، اقوام شهرها و تمدن های مختلف را ببینید و اگر برویم ایمان ما اضافه می شود و قرآن کریم در پاسخ می فرماید:عقل شما اضافه خواهد شد.حال اگر کسی امکانات سفر را ندارد جهان امروزه به صورت کتاب و به صورت نرم افزار در اختیار شماست و بهترین چیزی که عقل را رشد می دهد تاریخ است که حضرت علی(ع) فرمودند: آنچنان تاریخ را می دانم که گویی با آنها زندگی کرده ام .اینها تجربه هستند و اگر امروز گفته می شود که عقل با تجربه رشد می کند به معنی در کلاس ها شرکت کردن، آموزش دیدن و نماز خواندن عقل رشد نمی کند بلکه این  تجربه است که عقل را شکوفا می کند.

قلب در قرآن به معنای عقل است ،یعنی مرکز درک و فهم.بسیاری عقل دارند اما از آن استفاده نمی کنند و لذا قرآن کلمه عقل ندارد،کلمه یعقلون ،تعقلون در قرآن هستند یعنی همه عقل و قلب دارند اما از آن استفاده نمی کنند و چه باید کنیم که عقل رشد کند و قابل استفاده باشد.پس باید بدانیم که چگونه قرآن ما را راهنمایی کرده و می توانیم از این  ابزار استفاده و بهره برداری کنیم.

۱ آبان ۱۳۹۸ ۱۰:۱۸